Wykup, VAT-26, homologacja N1, PHEV czy RRSO – w umowach i cennikach pełno skrótów. Tu wyjaśniamy je krótko, z odnośnikami do powiązanych pojęć.
- A
- AC (autocasco)
Dobrowolne ubezpieczenie samochodu od uszkodzeń, zniszczenia i kradzieży. W leasingu jest obowiązkowe. Przy szkodzie całkowitej lub kradzieży wypłaca wartość rynkową auta z dnia szkody, a nie cenę zakupu.
Zobacz też: OC, GAP, Szkoda całkowita, Udział własny
- Amortyzacja
Rozłożenie wartości środka trwałego na koszty podatkowe w kolejnych latach. Nowy samochód amortyzuje się zwykle stawką 20% rocznie, czyli przez 5 lat. Przy autach osobowych w kosztach uwzględnisz tylko część mieszczącą się w limicie.
Zobacz też: Środek trwały, Limit 100 tys. zł (limit kosztów), Leasing finansowy
- Assistance
Ubezpieczenie pomocy drogowej: holowanie, naprawa na miejscu, auto zastępcze, nocleg. Pakiety różnią się bardzo – sprawdzaj limit kilometrów holowania i liczbę dni auta zastępczego.
Zobacz też: AC (autocasco), NNW
- Auto od ręki
Nowy samochód dostępny u dealera od zaraz lub w krótkim terminie, w gotowej konfiguracji. Daje szybki odbiór i często lepszy rabat, ale ogranicza wybór koloru i wyposażenia. Więcej na stronie auta od ręki.
Zobacz też: Cena katalogowa
B- Badanie techniczne
Kontrola stanu pojazdu w stacji kontroli pojazdów. Nowe auto osobowe przechodzi pierwsze badanie po 3 latach od rejestracji, kolejne po 2 latach, a potem co rok. Dodatkowe badanie potwierdza też spełnienie warunków do pełnego odliczenia VAT w autach dostawczych.
Zobacz też: Homologacja N1, VAT 50% i 100%
- BEV
Samochód w pełni elektryczny, napędzany wyłącznie energią z baterii ładowanej z sieci. Nie ma silnika spalinowego. W firmie korzysta z najwyższego limitu kosztów – 225 000 zł.
Zobacz też: PHEV, kWh, Wallbox, Ładowanie AC i DC
C- Cena katalogowa
Cena danej wersji z oficjalnego cennika producenta, przed rabatami. W serwisie podajemy ceny „od”, czyli dla najtańszej wersji. Ostateczna cena zależy od wyposażenia, promocji i negocjacji.
Zobacz też: Auto od ręki, Wartość rezydualna
- CEPiK
Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców – państwowa baza danych o pojazdach i kierowcach. Zawiera m.in. dane o rejestracji, badaniach technicznych, odczytach licznika i polisach OC. Część tych informacji sprawdzisz bezpłatnie w serwisie Historia Pojazdu.
Zobacz też: Rejestracja czasowa, OC
- Cesja leasingu
Przeniesienie umowy leasingu na inną firmę lub osobę za zgodą leasingodawcy. Nowy leasingobiorca przejmuje pozostałe raty i wykup. To najczęstszy sposób wcześniejszego wyjścia z umowy; leasingodawca zwykle pobiera za nią opłatę.
Zobacz też: Leasing operacyjny, Wykup
D- DMC
Dopuszczalna masa całkowita – maksymalna masa pojazdu razem z ładunkiem, kierowcą i pasażerami. Z prawem jazdy kategorii B prowadzisz pojazdy o DMC do 3,5 t. Im cięższe auto puste, tym mniej zostaje na ładunek.
Zobacz też: Ładowność, Homologacja N1, Furgon
E- Emisja CO₂
Ilość dwutlenku węgla emitowana przez auto na kilometr, podawana w g/km według WLTP. Od 2026 r. decyduje o limicie kosztów auta osobowego w firmie – granicą jest 50 g CO₂/km.
Zobacz też: WLTP, Limit 100 tys. zł (limit kosztów), PHEV
- Ewidencja przebiegu pojazdu
Rejestr wszystkich jazd autem firmowym: data, trasa, cel wyjazdu, liczba kilometrów i stan licznika. Jest warunkiem odliczenia 100% VAT przy samochodach osobowych. Prowadzi się ją od dnia poniesienia pierwszego wydatku na auto.
Zobacz też: Kilometrówka, VAT-26, VAT 50% i 100%
F- Furgon
Samochód dostawczy z zamkniętą przestrzenią ładunkową za kabiną kierowcy. Występuje w kilku długościach i wysokościach dachu, najczęściej z DMC 3,5 t.
Zobacz też: Kombivan, DMC, Przestrzeń ładunkowa
G- GAP
Ubezpieczenie pokrywające różnicę między odszkodowaniem z AC a ceną zakupu lub wcześniejszą wartością auta. Działa przy kradzieży i szkodzie całkowitej. Szczegóły wariantów opisujemy na stronie ubezpieczenie GAP.
Zobacz też: AC (autocasco), Szkoda całkowita, OWU
H- HEV
Pełna hybryda – auto z silnikiem spalinowym i elektrycznym, które ładuje baterię samo, bez gniazdka. Na krótkich odcinkach może jechać tylko na prądzie. Najwięcej oszczędza w mieście.
- Homologacja
Dopuszczenie typu pojazdu do ruchu, potwierdzające spełnienie wymogów technicznych. Określa m.in. kategorię pojazdu (np. M1 – osobowy, N1 – dostawczy do 3,5 t), DMC i emisję spalin.
Zobacz też: Homologacja N1, DMC, Emisja CO₂
- Homologacja N1
Kategoria pojazdów przeznaczonych do przewozu ładunków o DMC do 3,5 t. Sama kategoria N1 nie wystarcza do pełnego odliczenia VAT – auto musi spełnić warunki konstrukcyjne z ustawy o VAT, potwierdzone dodatkowym badaniem technicznym.
Zobacz też: VAT 50% i 100%, Badanie techniczne, Furgon
K- Kilometrówka
Potoczna nazwa ewidencji przebiegu pojazdu. Tym słowem określa się też zwrot kosztów używania prywatnego auta pracownika do celów służbowych według stawek za kilometr.
Zobacz też: Ewidencja przebiegu pojazdu, VAT-26
- Kombivan
Niewielki samochód dostawczy lub osobowy o pudełkowym nadwoziu, zwykle z przesuwnymi drzwiami. Popularny wśród serwisantów i rodzin. Wersje osobowe mają 5 lub 7 miejsc, dostawcze – przestrzeń ładunkową za przegrodą.
Zobacz też: Furgon, Przestrzeń ładunkowa
- KM (koń mechaniczny)
Jednostka mocy silnika; 1 KM to około 0,7355 kW. Producenci podają moc w kW, ale w Polsce nadal najczęściej mówi się o koniach mechanicznych.
Zobacz też: kWh, Napęd AWD (4×4)
- kWh
Kilowatogodzina – jednostka energii. W kWh podaje się pojemność baterii auta elektrycznego, a zużycie energii w kWh/100 km. Z rachunku za prąd odczytasz cenę 1 kWh.
Zobacz też: BEV, Wallbox, Ładowanie AC i DC
L- Leasing finansowy
Leasing, w którym auto od początku jest środkiem trwałym leasingobiorcy. Leasingobiorca sam je amortyzuje, a w kosztach ujmuje odsetki. VAT od całej wartości płaci się z góry przy pierwszej racie.
Zobacz też: Leasing operacyjny, Amortyzacja, Środek trwały
- Leasing konsumencki
Leasing dla osób prywatnych, bez związku z działalnością gospodarczą. Raty nie są kosztem podatkowym, ale zwykle są niższe niż w kredycie dzięki wykupowi na końcu umowy.
Zobacz też: Leasing operacyjny, RRSO, Wykup
- Leasing operacyjny
Najpopularniejsza forma leasingu dla firm – właścicielem auta do wykupu pozostaje leasingodawca. Raty netto są kosztem podatkowym (w aucie osobowym część kapitałowa w granicach limitu), a VAT dolicza się do każdej raty. Minimalny okres umowy dla samochodu to 24 miesiące.
Zobacz też: Leasing finansowy, Rata leasingowa, Limit 100 tys. zł (limit kosztów)
- Leasingodawca
Firma finansująca zakup auta i oddająca je do używania w zamian za raty. Kupuje samochód od dealera i jest jego właścicielem do wykupu. Broker porównuje oferty wielu leasingodawców naraz.
Zobacz też: Leasing operacyjny, Zdolność leasingowa
- Limit 100 tys. zł (limit kosztów)
Maksymalna wartość samochodu osobowego, od której rozliczysz amortyzację lub raty leasingu w kosztach. Od 2026 r.: 100 000 zł dla aut emitujących co najmniej 50 g CO₂/km, 150 000 zł poniżej tego progu i 225 000 zł dla aut elektrycznych i wodorowych. Nie dotyczy samochodów dostawczych.
Zobacz też: Emisja CO₂, Amortyzacja, BEV
- LPG
Gaz płynny używany jako tańsze paliwo w silnikach benzynowych. Część producentów oferuje fabryczne instalacje LPG objęte gwarancją. Obniża koszt kilometra, ale zabiera trochę miejsca na koło zapasowe lub bagaż.
Zobacz też: TCO
Ł- Ładowanie AC i DC
Dwa sposoby ładowania auta elektrycznego: wolniejsze prądem przemiennym (AC) i szybkie prądem stałym (DC). AC to domowy wallbox lub słupek na parkingu, DC – szybkie ładowarki przy trasach. Ładowanie DC jest wygodne, ale zwykle wyraźnie droższe.
- Ładowność
Różnica między dopuszczalną masą całkowitą a masą własną pojazdu. To, ile realnie możesz przewieźć. Dodatkowe wyposażenie, zabudowa czy napęd 4×4 ją zmniejszają.
Zobacz też: DMC, Przestrzeń ładunkowa
M- MHEV
Miękka hybryda – auto spalinowe z małym silnikiem elektrycznym wspomagającym, zwykle w instalacji 48 V. Obniża spalanie o kilka procent, ale co do zasady nie jedzie samodzielnie na prądzie.
N- Najem długoterminowy
Wynajem auta na kilka lat za stałą miesięczną opłatę, często z serwisem i ubezpieczeniem w cenie. Zwykle nie ma wykupu – po umowie oddajesz auto. Opłata zależy od limitu kilometrów i przewidywanej wartości auta na koniec.
Zobacz też: Leasing operacyjny, Wartość rezydualna, Pakiet serwisowy
- Napęd AWD (4×4)
Napęd na wszystkie koła, stały lub dołączany automatycznie. Poprawia trakcję na śliskiej nawierzchni, ale podnosi cenę i spalanie. W autach elektrycznych realizuje go zwykle drugi silnik.
Zobacz też: KM (koń mechaniczny)
- NNW
Ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków kierowcy i pasażerów. Wypłaca świadczenie za uszczerbek na zdrowiu niezależnie od tego, kto zawinił.
Zobacz też: OC, AC (autocasco), Assistance
O- OC
Obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu. Pokrywa szkody, które wyrządzisz innym. Nie chroni Twojego auta – od tego jest AC.
Zobacz też: AC (autocasco), NNW, CEPiK
- Oprocentowanie stałe i zmienne
Sposób ustalenia kosztu finansowania w leasingu lub kredycie. Zmienne opiera się na wskaźniku referencyjnym (np. WIBOR) i zmienia ratę w czasie. Stałe daje przewidywalność, choć na starcie bywa nieco droższe.
- OWU
Ogólne warunki ubezpieczenia – dokument określający zakres ochrony, wyłączenia i zasady wypłaty. Przed zakupem polisy warto sprawdzić w OWU przede wszystkim wyłączenia odpowiedzialności i sposób ustalania odszkodowania.
Zobacz też: GAP, AC (autocasco)
P- Pakiet serwisowy
Opłacone z góry lub w racie przeglądy okresowe na określony czas lub przebieg. Ułatwia planowanie kosztów. Sprawdź, czy obejmuje części eksploatacyjne, czy tylko robociznę i oleje.
Zobacz też: TCO, Najem długoterminowy
- PHEV
Hybryda plug-in – auto spalinowo-elektryczne z baterią ładowaną z gniazdka. Na prądzie przejedzie zwykle kilkadziesiąt kilometrów. Często mieści się poniżej 50 g CO₂/km, co daje limit kosztów 150 000 zł.
Zobacz też: HEV, Emisja CO₂, Limit 100 tys. zł (limit kosztów)
- Pickup
Samochód z kabiną i otwartą skrzynią ładunkową, zwykle z napędem 4×4. Wersje z podwójną kabiną mogą dawać prawo do pełnego VAT tylko po spełnieniu dodatkowych warunków konstrukcyjnych.
Zobacz też: Homologacja N1, VAT 50% i 100%, Napęd AWD (4×4)
- Procedura uproszczona
Leasing przyznawany bez dokumentów finansowych, na podstawie danych z rejestrów i oświadczenia. Stosowana do określonej wartości auta i przy firmach z odpowiednim stażem. Skraca formalności do minimum.
Zobacz też: Zdolność leasingowa, Leasingodawca
- Przestrzeń ładunkowa
Objętość części ładunkowej samochodu dostawczego, podawana w m³. Liczy się także długość podłogi i rozstaw nadkoli – decydują o tym, czy zmieścisz europaletę lub płyty.
R- Rata balonowa
Ostatnia, wyraźnie wyższa rata kredytu lub leasingu, która obniża wcześniejsze raty. Na koniec umowy trzeba ją spłacić, refinansować albo oddać auto, jeśli umowa to przewiduje.
Zobacz też: Wykup, Rata leasingowa
- Rata leasingowa
Miesięczna opłata za korzystanie z auta w leasingu, obejmująca spłatę kapitału i koszt finansowania. Jej wysokość zależy od ceny auta, wpłaty, okresu, wykupu i oprocentowania. Policzysz ją w kalkulatorze leasingu.
Zobacz też: Wpłata własna, Wykup, Oprocentowanie stałe i zmienne
- Rejestracja czasowa
Tymczasowa rejestracja pojazdu na 30 dni, z tablicami z czerwonymi znakami. Pozwala przejechać auto przed rejestracją stałą, np. na badanie techniczne lub z salonu w innym mieście.
Zobacz też: CEPiK
- Rozstaw osi
Odległość między osiami przedniego i tylnego koła. Większy rozstaw zwykle oznacza więcej miejsca na nogi z tyłu i stabilniejszą jazdę w trasie.
Zobacz też: Kombivan
- RRSO
Rzeczywista roczna stopa oprocentowania – całkowity koszt kredytu konsumenckiego wyrażony w procentach rocznie. Uwzględnia odsetki, prowizje i obowiązkowe ubezpieczenia. To najlepsza miara do porównania ofert kredytu.
Zobacz też: Oprocentowanie stałe i zmienne, Leasing konsumencki
S- Szkoda całkowita
Sytuacja, w której naprawa auta jest nieopłacalna lub niemożliwa. Próg określają warunki ubezpieczenia – często to koszt naprawy przekraczający 70% wartości auta. Wtedy ubezpieczyciel wypłaca wartość pojazdu pomniejszoną o wartość wraku.
Zobacz też: AC (autocasco), GAP
Ś- Środek trwały
Składnik majątku firmy używany dłużej niż rok, rozliczany w kosztach przez amortyzację. Samochód kupiony za gotówkę, na kredyt lub w leasingu finansowym jest środkiem trwałym kupującego.
Zobacz też: Amortyzacja, Leasing finansowy
T- TCO
Całkowity koszt posiadania auta: utrata wartości, finansowanie, paliwo, ubezpieczenie i serwis. Pozwala porównać auta uczciwiej niż sama cena. Policzysz go w kalkulatorze kosztu utrzymania.
Zobacz też: Wartość rezydualna, Pakiet serwisowy
U- Udział własny
Część szkody, którą pokrywasz sam, a o którą ubezpieczyciel pomniejsza odszkodowanie. Polisa z udziałem własnym jest tańsza, ale przy każdej szkodzie dopłacasz ustaloną kwotę lub procent.
Zobacz też: AC (autocasco)
V- VAT-26
Informacja do urzędu skarbowego o pojeździe używanym wyłącznie w działalności. Trzeba ją złożyć w ciągu 7 dni od pierwszego wydatku na auto, jeśli chcesz odliczać 100% VAT. Bez niej przysługuje 50%.
Zobacz też: VAT 50% i 100%, Ewidencja przebiegu pojazdu
- VAT 50% i 100%
Dwa poziomy odliczenia VAT od samochodów osobowych w firmie. Przy użytku mieszanym odliczasz 50% VAT od zakupu, rat i eksploatacji. 100% przysługuje przy użytku wyłącznie firmowym (VAT-26, ewidencja) lub w autach spełniających wymogi konstrukcyjne, np. niektórych N1.
Zobacz też: VAT-26, Homologacja N1, Ewidencja przebiegu pojazdu
W- Wallbox
Domowa lub firmowa stacja ładowania montowana na ścianie. Zwykle ładuje z mocą 7–11 kW, co pozwala w nocy uzupełnić baterię większości aut elektrycznych.
Zobacz też: Ładowanie AC i DC, BEV
- Wartość rezydualna
Przewidywana wartość auta na koniec umowy finansowania. Im wyższa, tym niższa rata przy tym samym wykupie. Dlatego modele dobrze trzymające cenę bywają tańsze w leasingu.
Zobacz też: Wykup, TCO, Najem długoterminowy
- WIBOR
Wskaźnik referencyjny, na którym opiera się zmienne oprocentowanie wielu leasingów i kredytów w złotych. Gdy rośnie, rośnie rata przy zmiennej stopie. Trwa reforma, w ramach której WIBOR ma zostać zastąpiony nowym wskaźnikiem.
Zobacz też: WIRON, Oprocentowanie stałe i zmienne
- WIRON
Wskaźnik oparty na transakcjach jednodniowych, wskazany w reformie jako następca WIBOR. Harmonogram przejścia był kilkukrotnie zmieniany, dlatego warto sprawdzać, jaki wskaźnik przewiduje Twoja umowa i jak zostanie zastąpiony.
Zobacz też: WIBOR, Oprocentowanie stałe i zmienne
- WLTP
Ujednolicona procedura pomiaru zużycia paliwa, energii i emisji CO₂ nowych samochodów. Pozwala porównywać auta między sobą, choć realne wyniki w codziennej jeździe są zwykle nieco wyższe.
Zobacz też: Emisja CO₂
- Wpłata własna
Pierwsza, jednorazowa opłata przy umowie leasingu, wyrażona w procentach wartości auta. Obniża kolejne raty. W leasingu operacyjnym jest kosztem w miesiącu zapłaty.
Zobacz też: Rata leasingowa, Wykup
- Wykup
Ostatnia opłata, po której auto z leasingu przechodzi na własność leasingobiorcy. Ustalany przy podpisaniu umowy. Niski wykup to wyższa rata, wysoki – niższa rata, ale większy wydatek na koniec.
Zobacz też: Wartość rezydualna, Cesja leasingu, Rata balonowa
Z- Zdolność leasingowa
Ocena, czy firma lub osoba udźwignie raty leasingu. Leasingodawca bierze pod uwagę staż firmy, dochody, zadłużenie i historię w bazach. Przy niższej ocenie może zażądać wyższej wpłaty.
Zobacz też: Procedura uproszczona, Leasingodawca
Definicje mają charakter informacyjny i są uproszczone. Przy decyzjach podatkowych skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym. Brakuje jakiegoś pojęcia? Napisz do nas przez stronę kontakt.